Συνοπτικά

Κοινό Όνομα: Ιπποφαές

Επιστημονικό Όνομα: Hippophae rhamnoides

Κατηγορία: Φυλλοβόλος θάμνος

Μέγιστο Ύψος:  6 m

Μέγιστο Πλάτος:  2,5 m

Ρυθμός ανάπτυξης:  μέτριος προς γρήγορος

Απαιτήσεις σε έδαφος: αναπτύσσεται σχεδόν σε όλους τους τύπους αρκεί να στραγγίζουν επαρκώς. Προτιμά τα ελαφριά εδάφη.

pH εδάφους: 5 έως 8

Απαιτήσεις σε νερό: μέτριες έως ελάχιστες

Αντοχή σε ξηρασία: μεγάλη

Αντοχή στο ψύχος: -43ο C

Έκθεση στον ήλιο: πλήρης

Περίοδος ανθοφορίας: την άνοιξη, κατά προσέγγιση μία εβδομάδα πριν την έκπτυξη των φύλλων.

Περίοδος Συγκομιδής: 100 ημέρες μετά την γονιμοποίηση των ανθέων (Ιούλιο – Αύγουστο)

Κλάδευμα: καρποφορίας  και διαμόρφωσης

Προβλήματα –Εχθροί –Ασθένειες: εμφανίζει ευπάθεια στην βερτισιλίωση (Verticilium albo-atrum & Verticilium dahliae), προσβάλλεται από ακάρεα της οικογένειας Eriophyoidae και συγκεκριμένα  τα είδη Aculus tibialis & Aceria hippophaena. Σε εδάφη με κακή στράγγιση  και την επικράτηση υψηλής υγρασίας προσβάλλεται από ριζοκτόνια, βακτηριακό καρκίνο και φόμοψη. Η ευπάθεια στις παραπάνω προσβολές εξαρτάται από την εκάστοτε ποικιλία.

Αναλυτικά

Κοινή Ονομασία:  Ιπποφαές

Επιστημονική Ονομασία: Hippophae rhamnoides

Κατηγορία είδους: Φυλλοβόλος θάμνος

Περιγραφή: Η ιστορία του συγκεκριμένου είδους χάνεται στο βάθος του χρόνου καθώς υπάρχουν αναφορές για τις εκπληκτικές ιδιότητες του τόσο από τον Θεόφραστο, μαθητή του Αριστοτέλη,  όσο και από τον Διοσκουρίδη,  τον πατέρα της Φαρμακολογίας. Πρόκειται για ένα δίοικο είδος (παρουσία θηλυκού και αρσενικού φυτού για να υπάρξει καρποφορία) που μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 6 μέτρα.  Αυτοφύεται  τόσο σε Ευρώπη όσο και σε Ασία καλύπτοντας έτσι ένα πολύ μεγάλο μέρος αυτών των δύο ηπείρων. Για τον λόγο αυτό έχει αναπτύξει πολύ μεγάλη προσαρμοστικότητα όσον αφορά τους περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως θα εκτεθούν παρακάτω. Πρόκειται για ένα είδος που επιλέγουν πολλοί αγρότες καθώς τα επιστημονικά δεδομένα αλλά και η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση από το αγοραστικό κοινό υπόσχονται ένα καλό μέλλον για την δυναμική αυτή καλλιέργεια.

Συνθήκες ανάπτυξης: Μπορεί να αναπτυχθεί σε ποικίλα περιβάλλοντα καθώς παγώνει στους -43ο C και αναπτύσσεται σε θερμοκρασίες έως τους 40ο C. Περιοριστικό παράγοντα αποτελεί η συνεκτικότητα του εδάφους καθώς σε μη επαρκώς στραγγιζόμενα εδάφη η καλλιέργεια του ιπποφαούς δεν μπορεί να αποδώσει. Πέρα από το ζήτημα της καλής στράγγισης δεν υπάρχει άλλος περιοριστικός παράγοντας για το έδαφος καθώς μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και σε άγονα πετρώδη εδάφη αρκεί βέβαια να του δοθεί κάποια βασική λίπανση ώστε να αποδώσει.  Ούτε το pH θα αποτελέσει πρόβλημα για την πλειονότητα των ελληνικών εδαφών καθώς το Ιπποφαές αναπτύσσεται σε εύρος pH από 5 έως 8 με το άριστο να κυμαίνεται σε εύρος 5,5 έως 7. Είναι ανθεκτικό ως προς την ύπαρξη ανθρακικού ασβεστίου και σε συνθήκες αλατότητας του εδάφους στις οποίες άλλα είδη δεν επιβιώνουν. Συμβιώνει με αζωτο-δεσμευτικά βακτήρια του γένους Frankia της τάξης των ακτινομυκήτων δημιουργώντας έτσι οζίδια στις ρίζες που μπορούν να φθάσουν το μέγεθος ενός καρυδιού. Μέσω αυτών μπορεί και αφομοιώνει το άζωτο την ατμόσφαιρας και το χρησιμοποιεί για την θρέψη του. Σε περιοχές όπου η σχετική υγρασία της ατμόσφαιρας αλλά και αυτή του εδάφους είναι υψηλή, η καλλιέργεια του ιπποφαούς πιθανώς να αντιμετωπίσει προβλήματα που αφορούν σηψηρριζίες από ριζοκτόνια κ.α.. Το κλίμα στην Ελλάδα όπου κατά την διάρκεια των θερινών μηνών επικρατούν ξηροθερμικές συνθήκες συνίσταται περιοδική άρδευση για να εξασφαλιστεί η μεγιστοποίηση της απόδοσης της καρποφορίας.

Ανθοφορία – Καρποφορία: η ανθοφορία πραγματοποιείται κατά προσέγγιση μια εβδομάδα πριν την έκπτυξη των πρώτων φύλλων κατά την άνοιξη. Η γονιμοποίηση των θηλυκών ανθέων από τα αρσενικά μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά το πρώτο 10ήμερο από την έναρξη της ανθοφορίας και η γονιμοποίηση τους γίνεται με τον αέρα. Η συγκομιδή μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία αλλά επί το πλείστον υπολογίζεται στις 100 μέρες μετά την γονιμοποίηση των ανθέων. Η απόδοση ανά φυτό εξαρτάται από την ποικιλία και την πυκνότητα της φύτευσης τους ανά στρέμμα. Μία καλή απόδοση με πυκνή φύτευση μπορεί να κυμανθεί από 2000 έως 2500 kg όπως έχει καταγραφεί σε εμπορικές φυτεύσεις του Καναδά.

Κλαδεύματα: διακρίνονται σε αυτό της διαμόρφωσης και αυτό της καρποφορίας. Το κλάδευμα διαμόρφωσης γίνεται κατά τα πρώτα 4 – 5 έτη μετά την φύτευση στο χωράφι. Η διαμόρφωση των φυτών βοηθά την αύξηση της παραγωγής και την διευκόλυνση των καλλιεργητικών εργασιών. Το ιπποφαές αναπτύσσει πολλές παραφυάδες έτσι εάν αφεθεί σε ελεύθερο σχήμα δημιουργεί πυκνή βλάστηση και η συγκομιδή των καρπών καθίσταται σχεδόν αδύνατη. Φυσικά, η ύπαρξη πυκνής βλάστησης δρα αρνητικά στην καρποφορία καθώς δεν υπάρχει ούτε ο κατάλληλος φωτισμός που είναι απαραίτητος αλλά ούτε και αερισμός, εξίσου απαραίτητος. Το κλάδευμα καρποφορίας έχει ως σκοπό να μετριάσει την βλάστηση προς όφελος της παραγωγής. Το βασικό κλάδευμα γίνεται κατά την διάρκεια του χειμώνα, δηλαδή κατά την διάρκεια λήθαργου των φυτών. Κατά το κλάδευμα αυτό θα πρέπει να αφαιρούνται τυχόν ξερά κλαδιά, παραφυάδες οι οποίες αποδυναμώνουν τα καρποφόρα όργανα, δηλαδή τους διετής βλαστούς. Θα πρέπει να γίνεται βράχυνση των κλάδων με μεγάλο μήκος για να διατηρηθεί το επιθυμητό ύψος του φυτού (συνήθως κλαδεύεται στα 2 με 2,5 m). Οι βλαστοί που είναι μεγαλύτεροι από 3 έτη απομακρύνονται για να υπάρξει ανανέωση των καρποφόρων οργάνων και να προληφθεί η πρόωρη γήρανση του φυτού.  Τελικός στόχος λοιπόν είναι η δημιουργία και διατήρηση μιας κόμης με καλό φωτισμό στο εσωτερικό της, επομένως και καλό αερισμό  που θα προάγει την καλή καρποφορία.

Σχήματα διαμόρφωσης - χρήση: σε εμπορικές φυτεύσεις συνηθίζεται να διαμορφώνεται είτε ως θάμνος με ένα κεντρικό άξονα είτε με την μορφή του ελεύθερου κυπέλου το οποίο βέβαια για να διατηρηθεί απαιτεί ένα καλό ετήσιο κλάδευμα αλλά το σχήμα αυτό μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερο όγκο παραγωγής λόγω της ύπαρξης περισσότερης βλάστησης. Πέραν από τις εμπορικές φυτεύσεις, το ιπποφαές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία φυτικού φράχτη λόγω την πυκνής βλάστησης που έχει την τάση να δημιουργεί, σε συστάδες ακόμη και ως μεμονωμένος θάμνος ή δέντρο καθώς κατά την πτώση των φύλλων οι καρποί παραμένουν προσκολλημένοι στους βλαστούς δίνοντας τους έτσι ιδιαίτερη καλλωπιστική αξία.

Διαθέσιμες ποικιλίες

Ποικιλίες:

Leikora: (θηλυκό) ορθόκλαδη ποικιλία, ιδιαίτερα παραγωγική που ωριμάζει μέσα Σεπτεμβρίου έως μέσα Οκτωβρίου.

Hikul: (Θηλυκό) χαμηλής ανάπτυξης θάμνος με εξαιρετικά συμπαγή κόμη που δεν ξεπερνά το 1,5 m. Χρησιμοποιείται κυρίως στην κηποτεχνία για το υπέροχο ασημί χρώμα του φυλλώματος της.

Pollmix: (αρσενικό) χρησιμοποιείται ως γονιμοποιητής των θηλυκών ποικιλιών. Η ίδια δεν καρποφορεί.  

Hippophae rhamnoides: (αρσενικό) χρησιμοποιείται ως γονιμοποιητής των θηλυκών ποικιλιών. Η ίδια δεν καρποφορεί.

 

Προσεχώς νέες ποικιλίες - επικοινωνίστε μαζί μας.