Συνοπτικά

Κοινό Όνομα: Ακτινίδιο

Επιστημονικό Όνομα: Actinidia deliciosa

Κατηγορία: φυλλοβόλο αναρριχώμενο (δίοικο –αρσενικά και θηλυκά φυτά)

Μέγιστο Ύψος: 9 m

Ρυθμός ανάπτυξης: γρήγορος

Απαιτήσεις σε έδαφος: μέτριας σύστασης υγρά εδάφη με καλή στράγγιση

pH εδάφους: 5,5 -7

Απαιτήσεις σε νερό: μεγάλες

Αντοχή σε ξηρασία: ελάχιστη

Αντοχή στο ψύχος: -15° C

Έκθεση στον ήλιο: πλήρης/ ημισκιά

Περίοδος ανθοφορίας: Μάιος για περίπου 15 ημέρες

Άρωμα ανθέων: ναι

Περίοδος Συγκομιδής: αρχές Οκτωβρίου έως μέσα Νοεμβρίου

Κλάδευμα: χειμερινό τον Φεβρουάριο, θερινό – συνήθως 2 φορές στην βλαστική περίοδο

Προβλήματα –Εχθροί –Ασθένειες: σήψεις του λαιμού – φυτόφθορα.

 

Αναλυτικά

Κοινή Ονομασία: Ακτινίδιο

Επιστημονική Ονομασία: Actinidia deliciosa

Κατηγορία είδους : Φυλλοβόλο αναρριχώμενο (δίοικο)

Περιγραφή: Το είδος αυτό προέρχεται από την Κίνα αλλά καλλιεργήθηκε εκτενώς πρώτα στην Νέα Ζηλανδία και από εκεί διαδόθηκε παγκοσμίως με το όνομα “Kiwi”. Είναι πολυετές φυτό και χρειάζεται υποστήριξη όπως το αμπέλι καθώς αποκτά την μορφή πρέμνου. Έχει γοργή ανάπτυξη και μπορεί να φτάσει τα 10 μέτρα σε ύψος.

Συνθήκες ανάπτυξης: Το ακτινίδιο ευδοκιμεί σε θερμές και υγρές περιοχές. Τοποθεσίες κοντά σε λίμνες, ποταμούς ή γειτνίαση σε δασικές περιοχές θεωρούνται ιδανικές για την ακτινιδοκαλλιέργεια καθώς εκεί η ατμοσφαιρική υγρασία είναι πάντα υψηλή. Σημαντική είναι και η μεγάλη ηλιοφάνεια καθώς είναι συνυφασμένη με την παραγωγή καρπών υψηλής ποιότητας. Ακόμη, είναι απαραίτητο  να σημειωθεί ότι στις ανεμόπληκτες περιοχές πρέπει να εξασφαλίζεται η κατάλληλη προστασία των φυτών καθώς είναι ιδιαίτερα ευπαθή στον άνεμο (σπάσιμο τρυφερής βλάστησης, υποβάθμιση των καρπών λόγω των χτυπημάτων μεταξύ τους, μαρασμός των φύλλων λόγω εξάτμισης του ύδατος που οδηγεί σε καταπόνηση των δέντρων κ.α.). Τέλος, θα πρέπει να πούμε ότι το ακτινίδιο αντιμετωπίζει προβλήματα σε περιοχές όπου η θερμοκρασία πέφτει συχνά κάτω από τους -12° C καθώς παγώνει στους -15ο C (ζώνη ανθεκτικότητας 7).    

Εδαφικές απαιτήσεις: Αναπτύσσεται σε πλούσια υγρά αλλά με καλή στράγγιση εδάφη. Τα συνεκτικά  θα πρέπει να αποφεύγονται διότι δημιουργούνται προβλήματα αερισμού αλλά και επαρκούς στράγγισης του εδάφους. Σε τέτοια εδάφη μόνο μετά από διόρθωση της σύστασης του εδάφους θα πρέπει να καλλιεργείται το ακτινίδιο. Αυτό επιτυγχάνεται με την προσθήκη τύρφης, οργανικής ουσίας και του ορυκτού ζεόλιθου. Καλή ανάπτυξη των φυτών έχουμε και σε αμμουδερά εδάφη αλλά εκεί οι απαιτήσεις σε νερό και λίπανσης είναι σαφώς μεγαλύτερες λόγω της απορροής του ύδατος αλλά και έκπλυσης των θρεπτικών στοιχείων. Με προσθήκη του ορυκτού ζεόλιθου έχουμε αύξηση της υδατοϊκανότητας αλλά και της εναλλακτικής ικανότητας δύο παράμετροι που σε αμμουδερά εδάφη είναι σαφώς περιορισμένοι. Το άριστο pH για το ακτινίδιο κυμαίνεται μεταξύ 5,5 και 6 ενώ πάνω από 7,2 αναπτύσσονται συμπτώματα χλώρωσης λόγω δυσκολίας του φυτού στο να προσλάβει το στοιχείο σίδηρο (Fe++). Το ακτινίδιο είναι ευαίσθητο ως προς το στοιχείο ασβέστιο  (Ca++) καθώς σε συγκέντρωση ασβεστίου μεγαλύτερη από 8% έχουμε έντονη έλλειψη σιδήρου.

Άρδευση: Όσον αφορά την ανάγκη σε νερό θα πρέπει να σημειωθεί ότι λόγω του επιφανειακού ριζικού συστήματος που αναπτύσσει έχει ιδιαίτερα μεγάλες ανάγκες σε νερό ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες όπου τα ποτίσματα μπορεί να γίνονται έως και κάθε 2-5 ημέρες ανάλογα με τον τύπο του εδάφους. Ανάμεσα από τα δύο ποτίσματα θα πρέπει το έδαφος να στραγγίσει καλά για να εξασφαλίζεται ο καλός αερισμός των ριζών.

Ανθοφορία – Καρποφορία: Είναι δίοικο φυτό, δηλαδή υπάρχουν θηλυκά και αρσενικά φυτά και τα δεύτερα είναι απαραίτητα για να υπάρξει καρποφορία. Τα φυτά που προέρχονται από μοσχεύματα μπαίνουν στην καρποφορία από το δεύτερο έτος (από την φύτευση τους στην τελική τους θέση). Το 7ο -8ο έτος αγγίζουν την μέγιστη καρποφορία τους. Η απόδοση τους σε αυτό το στάδιο εξαρτάται τόσο από τις εδαφο-κλιματικές συνθήκες όσο και από τα χαρακτηριστικά της ποικιλίας. Η ποικιλία Hayward που είναι η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως αποδίδει από 4 έως 6 τόνους το στρέμμα ανάλογα με τις υπάρχουσες εδαφοκλιματικές συνθήκες.

Σχήματα διαμόρφωσης: Αυτό που έχει επικρατήσει είναι αυτό της κρεβατίνας καθώς επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή παραγωγή και προστατεύονται οι καρποί από τον αέρα και το άμεσο ηλιακό φώς. Είναι όμως το πιο ακριβό σύστημα διαμόρφωσης σε σχέση με τα υπόλοιπα. Το αμέσως επόμενο σχήμα που εφαρμόζεται είναι αυτό της ημικρεβατίνας σε σχήμα “ Τ ” στο οποίο το κόστος εγκατάστασης είναι μειωμένο αλλά σε ανεμόπληκτες περιοχές οι καρποί είναι περισσότερο ευάλωτοι στον άνεμο από το σύστημα της κρεβατίνας.

Κλαδεύματα: το βασικό κλάδευμα είναι το χειμερινό το οποίο γίνεται όταν τα φυτά είναι σε λήθαργο (έχουν ρίξει τα φύλλα τους). Σε περιοχές με ψυχρό κλίμα γίνεται όψιμα, λίγο πριν αρχίσουν να κυκλοφορούν οι χυμοί. Κατά το θερινό κλάδευμα προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε ισορροπία ως προς την βλάστηση και την καρποφορία καθώς η έντονα ζωηρή βλάστηση ανταγωνίζεται σε θρέψη τους καρπούς. Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Ασθένειες: Η φυτόφθορα (Phytophthora spp) αποτελεί σύνηθες αίτιο απώλειας ακόμη και ώριμων δέντρων.  Θα πρέπει να εξασφαλίζεται η στράγγιση του νερού περιφερειακά του λαιμού καθώς είναι ιδιαίτερα ευπαθές. Για να αποφευχθεί κάτι τέτοιο θα πρέπει ο λαιμός του φυτού να μην βρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο από την επιφάνεια του εδάφους για να μην λιμνάζει ο λαιμός με νερό.  Μία ακόμη ασθένεια που οφείλεται σε αναερόβιες συνθήκες του εδάφους αλλά και την περίσσεια υγρασίας είναι η ριζοκτόνια (Rhizoctonia solani). Άλλες ασθένειες που έχουν αναφερθεί είναι ο Βοτρύτης (προσβολή καρπού στο χωράφι αλλά και μετασυλλεκτικά), το παθογόνο Agrobacterium tumefaciens που προκαλεί καρκίνο στα υπόγειο και υπέργειο μέρος του φυτού και τέλος το παθογόνο Altenaria spp με χαρακτηριστική την δημιουργία ελκών.

Εντομολογικές προσβολές: Θρίπες, κοκκοειδή και νηματώδεις. Σημαντικό πρόβλημα μπορούν να αποτελέσουν οι νηματώδεις που μπορούν να οδηγήσουν τα φυτά  σε καχεξία, μειωμένη παραγωγή έως και σε ξήρανση τους.

 

Βιβλιογραφία:

Παγκόσμια παραγωγή ακτινιδίου απεικονισμένη στο χάρτη.

Kiwifruit (Actinidia spp.) production and marketing in Italy

Παγκόσμια παραγωγή ακτνιδίου - στατιστική υπηρεσία FAOSTAT

Growing kiwifruit (pdf)

 

Διαθέσιμες ποικιλίες

Η ποικιλία που διαθέτει το φυτώριο μας είναι η ποικιλία Hayward καθώς είναι η πλέον εδραιωμένη παγκοσμίως και καλύπτει την συντριπτική πλειοψηφία των καλλιεργούμενων στρεμμάτων (καλύπτει το 95% των ακτινιδεώνων στην Ιταλία που είναι η πρώτη σε παραγωγή παγκοσμίως. Αν και έχουν εμφανιστεί διάφορες άλλες ποικιλίες και κλώνοι της Hayward όπως ο κλώνος 8,  ο οποίος έχει δημιουργηθεί στην Ιταλία από το 1993, δηλαδή εδώ και 19 έτη αλλά δεν έχει αντικαταστήσει την αρχική ποικιλία Hayward σύμφωνα με έκθεση του υπουργείου Γεωργίας της Ιταλίας. πηγή 2, σελ 6-7).  Βασική αιτία της υπεροχής της Hayward είναι η αποδοχή της από το αγοραστικό κοινό αλλά κυρίως από τους εμπόρους καθώς εμφανίζει πολύ καλά αποτελέσματα όσον αφορά την συντήρηση της. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι και στην Νέα Ζηλανδία συνεχίζει και αποτελεί την κύρια ποικιλία λόγω της μεγάλης ικανότητας συντήρησης των καρπών της, δημιουργώντας έτσι πρόσβαση σε αγορές μέσω υπερατλαντικών ταξιδιών.  Η καθιέρωση μιας και μονό ποικιλίας σε παγκόσμιο επίπεδο διευκόλυνε τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των εμπόρων που μπορούν να διαχειριστούν τα προϊόντα και να τα αποθηκεύσουν χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα όσον αφορά την συντήρηση τους και την σταδιακή διάθεση τους.

Βιβλιογραφία:

Παγκόσμια παραγωγή ακτινιδίου απεικονισμένη στο χάρτη.

Kiwifruit (Actinidia spp.) production and marketing in Italy

Παγκόσμια παραγωγή ακτνιδίου - στατιστική υπηρεσία FAOSTAT

Growing kiwifruit (pdf)